Hoogwaardige (snelle) fietsroutes maken verschil bij keuze voor auto of fiets
Radboud universiteit Nijmegen onderzocht het effect van hoogwaardige fietsroutes op de groei van het aantal fietsgebruikers. Naast het analyseren van telgegevens werden ook andere gegevens vergeleken om de werkelijke verandering te meten. De belangrijkste conclusie is dat hoogwaardige fietsroutes daadwerkelijk helpen om te kiezen voor de fiets.
Hoogwaardige fietsroutes voor een betere bereikbaarheid en gezondheid
Om de gezondheid en bereikbaarheid te verbeteren, zet de provincie Gelderland in op een toename van het fietsgebruik op de korte afstanden tot 15 kilometer. Het steven is om voor 2030 35% van alle verplaatsingen in Gelderland met de fiets te doen. In 2018 lag dit aandeel op 28%. In 2020 was er al een groei naar 30,5%. De realisatie van een hoofdfietsnetwerk van goede kwaliteit, breedte en veiligheid is een belangrijk middel om deze ambitie te verwezenlijken. Daartoe wordt onder meer geïnvesteerd in de aanleg van hoogwaardige fietsroutes. Hoogwaardige fietsroutes zijn minimaal 4 meter breed, hebben vlak asfalt en op zoveel mogelijk kruispunten voorrang voor fietsers.
Het effect van hoogwaardige fietsroutes beoordelen
De Radboud Universiteit heeft verschillende onderzoeken uitgevoerd naar het effect van de aanleg van hoogwaardige fietsroutes. Het doel van de studies was om te beoordelen in hoeverre investeringen in deze routes daadwerkelijk bijdragen aan een toename van het fietsgebruik. Om het effect van snelle fietsroutes te beoordelen is gekeken naar twee verschillende uitkomstmaten: 1) gebruik van de nieuwe infrastructuur en 2) verandering in verplaatsingsgedrag als gevolg van de aanleg.
Gebruik van de nieuwe infrastructuur
In de eerste studie is gekeken naar het gebruik van de route waarbij onderzocht werd of de aanleg van hoogwaardige fietsroutes tot een groei van het fietsverkeer leidde. Aan de hand van telgegevens is geanalyseerd of en in welke mate het aantal fietsers toeneemt na oplevering van een hoogwaardige fietsroute.
Auto laten staan om op de fiets te stappen
In de tweede studie is bestudeerd of de aanleg van een snelle fietsroutes leidt tot een gedragsverandering om te kiezen tussen de auto of de fiets. Er is gekeken naar de vervoersmiddelkeuze en in welke mate de realisatie van hoogwaardige fietsroutes de kans vergroot dat personen de fiets pakken en de auto laten staan.
Autonome ontwikkelingen waardoor er meer fietsers zijn
Voor beide uitkomsten geldt dat waargenomen veranderingen in gebruik of verplaatsingsgedrag niet zomaar toe te schrijven zijn aan de realisatie van snelle fietsroutes. De verandering kan ook het gevolg zijn van autonome groei. In het geval van hoogwaardige fietsroutes kan bijvoorbeeld de opkomst van snellere (elektrische) fietsen of toenemende files op het wegennet een reden zijn voor groei. Of meer lokaal: de bouw van een nieuwe woonwijk in de omgeving van een snelle fietsroute. Ook zonder aanleg van de infrastructuur zal het fietsgebruik dan waarschijnlijk toenemen . Maar ook hier geldt dat door de aanwezigheid van een hoogwaardige fietsroute mensen sneller de fiets pakken in plaats van de auto.
Conclusie onderzoek: aanleg hoogwaardige fietsroutes vergroot fietsgebruik
De belangrijkste conclusie uit het onderzoek is dat hoogwaardige fietsroutes zorgen voor een toename in het gebruik en dat deze stijging voor een deel is toe te schrijven aan nieuwe fietsers die voorheen de auto pakten. Radboud heeft dit geanalyseerd op basis van een door henzelf ontwikkelt evaluatiemodel. Dit model kan breed toegepast worden. Het analyseert bovendien niet alleen of er toename van fietsgebruik is, maar ook of het om woon-werk-school verkeer gaat of recreatief fietsverkeer.
Populariteit van de fiets in relatie tot verschillende achtergronden van mensen
Bij het analyseren van gegevens over de hoogwaardige fietsroutes zijn als eerste mensen in beeld die voor woon-werk verkeer de fiets pakken. Vaak mensen met een kantoorbaan of scholieren en studenten. Dit eenzijdige beeld wilden we graag verbreden. Daarvoor onderzocht de Radboud universiteit de populariteit van fietsen bij mensen met een lage sociale economische status in een wijk die grenst aan een hoogwaardige fietsroute. Op deze manier krijgen we meer inzicht in hoe verschillende doelgroepen aankijken op het gebruik van de fiets. Zo kunnen we beter toewerken naar een fietsinfrastructuur voor iedereen.
De aanbeveling uit het onderzoek richt zich op drie aspecten van de ontwikkeling van hoogwaardige fietsroutes:
- Aantrekkelijkheid (integratie in de omgeving, gericht op positieve beleving) zodat zowel fietsers op de route als mensen uit de de omgeving de meerwaarde van de route ervaren en de route positief ervaren;
- Veiligheid (ten opzichte van ander verkeer en verkeer op de hoogwaardige fietsroute);
- Fietscomfort (breedte, vlakheid en stroefheid van het wegdek).
De beide onderzoeksrapporten kunt u opvragen bij .